#WO.03 6,5 triệu đồng và chiếc máy làm bơ hạt đầu tiên

Ghi chép từ hành trình của Ivan

Sau nhiều thử nghiệm và những khó khăn trong sản xuất, tôi nhận ra mình cần một sản phẩm đơn giản, phù hợp hơn với thị trường Việt Nam và có thể phát triển lâu dài. Tôi chọn bơ hạt dù gần như chưa có kinh nghiệm về sản phẩm này. Hành trình bắt đầu từ một chiếc máy xay gia đình, vài kilogram đậu phộng và quá trình học hỏi mọi thứ từ con số không.

Vì sao tôi chọn bơ hạt?

Tôi đi đến kết luận rằng một doanh nghiệp ổn định và lâu dài hơn cần một sản phẩm phù hợp với khách hàng Việt Nam, chứ không chỉ với người nước ngoài. Tôi không tin mình có thể làm tốt hơn các nhà sản xuất Việt Nam ở những sản phẩm truyền thống của Việt Nam. Tôi không hiểu đủ sâu về các sản phẩm đó, trong khi mức độ cạnh tranh đã vô cùng lớn.

Sản phẩm mới cũng phải đơn giản hơn nhiều trong khâu sản xuất. Cracker, phô mai hạt điều, jerky nấm, tofu balls và Hariballs đều có quy trình phức tạp. Tôi từng kéo đội kombucha vào một số thử nghiệm này, khiến tình hình càng căng thẳng: tiền trả lương ngày càng ít đi trong khi khối lượng và độ khó của công việc vẫn còn nguyên.

Tôi không thực hiện một nghiên cứu thị trường chuyên nghiệp. Khi đó tôi vẫn đang học xem kinh doanh thực sự là gì. Tôi quan sát các nhà sản xuất đang có mặt trên thị trường, cách họ giới thiệu sản phẩm, và những số liệu thị trường quốc tế rất lớn của bơ đậu phộng. Tôi cũng biết Golden Farm đã bán bơ đậu phộng tại Việt Nam từ lâu. Điều đó cho tôi thấy người tiêu dùng Việt Nam đã biết đến nhóm sản phẩm này. Dựa trên những suy luận còn hạn chế nhưng thực tế đó, tôi quyết định bắt đầu.

Học làm bơ hạt từ con số không

Tôi bắt đầu bằng một chiếc máy xay gia đình bình thường. Tôi mua vài kilogram đậu phộng ngoài chợ, tự rang, tự xay rồi tự rót vào những hũ đầu tiên.

Tôi gần như không biết gì. Tôi không biết hạt cần được rang như thế nào. Tôi không hiểu chúng phải khô đến mức nào, hay những giống có hàm lượng chất béo cao hơn sẽ cho kết quả khác ra sao. Tôi vừa làm vừa học từng công đoạn. Đồng thời, tôi còn phải cố gắng hiểu cách vận hành doanh nghiệp, cách bán hàng và cách tổ chức sản xuất.

Tôi dùng một phần khoản tiền vay để mua những thiết bị cơ bản ban đầu. Tôi tìm được một chiếc máy làm bơ đậu phộng cũ ở Đà Nẵng với giá 6,5 triệu VND và vô cùng vui vì mua được một chiếc máy rẻ như vậy. Nhưng trên thực tế, máy rất to, cồng kềnh, bất tiện và yếu. Có thể nó phù hợp cho quy mô gia đình, nhưng khi làm những loại bơ khác—đặc biệt là bơ hạt điều—mọi thứ trở nên vô cùng khó khăn. Cho đến nay, bơ hạt điều vẫn là một trong những sản phẩm khó làm ổn định nhất vì nó đòi hỏi điều kiện rất chính xác.

những ngày đầu làm bơ đậu phộng

Việc tìm loại hạt phù hợp không phải là một trở ngại kịch tính duy nhất. Đó là một quá trình dài: đặt hạt từ nhiều nhà cung cấp, so sánh từng lô, so sánh chất lượng và dần hiểu loại nào cho ra kết quả chúng tôi cần. Khó khăn nằm ở sự kiên nhẫn, việc thử đi thử lại và kinh nghiệm phải tích lũy theo thời gian…

[còn tiếp ]